Rydw i wedi bod o gympas y mis hwn; o’r uned pysgodfeydd yn Dorset i’r Gynhadledd Staff yn Swydd Gaerlŷr. Ond wrth gwrs, treuliais lawer o fy amser yng Nghanolbarth Cymru, lle mae gwaith ar Land of the Curlew wedi dechrau!
Er mwyn cael mwy o brofiad gydag arolygon eog a brithyll, roedd Kaylee Fay a fi yn derbyn i fod yn ddau o wirfoddolwyr eleni yn adran Pysgodfeydd GWCT. Mae’r tîm Pysgodfeydd yn griw gwybodus a chyfeillgar, gyda llawer o brofiad i’w rannu â gwirfoddolwyr. Roedd yr wythnos yn cynnwys sifftiau nos a dydd, gan gynnig llawer o amseroedd gwaith amrywiol, er bod y tîm yn hyblyg iawn i’n hanghenion. Roedd ein prif rolau’n cynnwys gwirio’r trap eog am bysgod, glanhau’r trap pan fo angen, cynorthwyo gyda chasglu data gan ddefnyddio Excel a rhyddhau pysgod yn ôl i’r afon. Felly, roedd llawer o bysgod i’w gweld a’u cofnodi, yn enwedig yn ystod y sifft nos lle bydden ni’n ddisgwyl gweld cwpl o gannoedd o bysgod mewn un noson yn unig!
Mae’r trap yn gweithio trwy lifo pysgod i bibell sy’n cyrraedd y blwch sampl, a ddefnyddir i godi’r pysgod o’r afon i’r wyneb, yn barod i’w harchwilio. Unwaith y byddai’r pysgod wedi’u dal gan yr arbenigwyr trwyddedig, cânt eu dwyn i’r orsaf gofnodi i gymryd mesuriadau, fel pwysau, taldra ac unrhyw dagiau, ac weithiau cymerwyd graddfeydd ar gyfer dadansoddiad labordy pellach. Mae’r holl gasglu data hwn yn helpu i gefnogi prosiectau cadwraeth eog a brithyll ar y safle, fel deall sut mae newidiadau i ddemograffeg smoltiau eog yn newid dros amser neu fonitro cylch bywyd yr eog ar draws afon Frome a thu hwnt.
Ar ôl dysgu mwy am gylchoedd bywyd eog a brithyll a sut y gall newidiadau i ddalgylchoedd a hinsawdd effeithio ar boblogaethau sy’n pasio trwy Afon Frome, mae’n fy llenwi ag ysbrydoliaeth i ddechrau edrych ar sut y gallai GWCT Cymru gefnogi eog sy’n pasio trwy foroedd ac afonydd Cymru.
Roedd yna hefyd rai ymwelwyr eraill â’r trap, fel y Draenog (fel y llun), y Llygadyn bach a’r Dac.
Os oes gennych ddiddordeb mewn gwirfoddoli ym mhysgodfeydd GWCT hefyd, ewch i Volunteer – Game and Wildlife Conservation Trust am fwy o wybodaeth.
Cynhadledd staff ym Mhrosiect Allerton
Cynhadledd staff ym Mhrosiect Allerton
Y gynhadledd i’r holl staff oedd y tro cyntaf i mi ddod ar draws tîm ehangach GWCT yn bersonol, felly roedd llawer o gyfleoedd i rwydweithio a dysgu mwy am wahanol brosiectau GWCT ledled gweddill y DU.
Roedd y diwrnod cyntaf yn llawn sgyrsiau ymchwil yn y maes, gan egluro llawer o’r prosiectau ar y safle sy’n ymwneud â phridd, ecoleg a helwriaeth gynaliadwy. Roedd yn arbennig o ddiddorol clywed am waith John Szczur ar y Bras Melyn yn bersonol ar ôl defnyddio ei bapurau ymchwil i gefnogi datblygiad prosiect y Bras Melyn yng Nghymru.
Ar draws y ddau ddiwrnod, roedd digon o amser i sgwrsio â’r myfyrwyr am eu holl rolau a llinellau gwaith gwahanol. Mae llawer yn wahanol iawn i’m rôl fy hun, gyda rhai yn arbenigo mewn pynciau penodol, fel GIS, dadansoddi data neu ecoleg ucheldir. Roedd y gynhadledd staff yn werthfawr i mi oherwydd ei bod yn gyfle gorau i siarad â phobl newydd ar draws yr ymddiriedolaeth a chysylltu syniadau a gwybodaeth.
Dechrau tymor gylfinir newydd
Mae prosiect Gwlad y Gylfinir wedi dechrau, gyda llawer o foreau cynnar (a llawer o goffi) drwy gydol dechrau tymor y gylfinir hwn! Mae llawer ohonoch wedi bod mewn cysylltiad â ni eisoes ynglŷn â’ch gweld gylfinir ar draws tir fferm, sydd wedi ein helpu i nodi a blaenoriaethu ein hymweliadau safle gyda ffermwyr.
Rydw i a’r tîm eisoes wedi dechrau nodi ardaloedd o safleoedd nythu posibl yng nghanolbarth Cymru, yn barod i’w ffensiio.
Os hoffech chi roi gwybod am weld gylfinirod ar dir fferm, llenwch y ffurflen fer hon:
Wedi gweld gylfinir? – Cymru – GWCT Cymru
