Rachel Grant yw ein myfyrwraig lleoliad presennol yng Nghymru. Mae hi ar hyn o bryd yn astudio Ecoleg a Chadwraeth ym Mhrifysgol Sheffield.
Dechreuodd ei lleoliad gyda ni ddechrau mis Medi 2025 a bydd gyda ni hyd ddiwedd Awst 2026.
Y Diweddaraf gan ein myfyriwr
- Blwyddyn dda o fyngau! Sut mae ffyngau wedi elwa efo polisi ac yn eu hamgylchedd yn 2025
Gan Rachel Grant, Myfyriwr Lleoliad GWCT Cymru Cyflwyniad i’r byd o fyngau Mae ffyngau wedi ffynnu yn fwy ffyrdd nac un flwyddyn ddiwethaf efo mwy polisïau byd-eang sy’n cefnogi’r frenhiniaeth fyd-eang, yn ogystal â blwyddyn blodeuo o gyrff ffwyrtho. Er hynny’r llwyddiant ffwngaidd yn hollol, mae cymaint o hyd i ddysgu a deall am eu bioleg. Allan o’r cyfanswm amcangyfrifed o 2.5 miliwn o rywogaethau o fyngau, unig 155,000 yn wedi bod yn enwyd, sy’n golygu bod potensial o 99% i’w ddisgrifio o hyd. Mae cyrff ffwyrtho, fel madarchen neu strwythurau uwchben y ddaear eraill, yn unig y pen o’r mynydd iâ. Mae’r rhwydwaith uwchben y ddaear mwy, o’r enw mycorrhizae, yn hanfodol o iechyd a strwythur pridd, er enghraifft i amgylchu ac ailddosbarthu maetholion trwy ddadelfeniad. Mae 90% o blanhigion yn elwa o fyngau trwy brosesau o’r fath, sy’n ffurfio perthnasoedd sy’n fuddiol i’r ddwy ochr i fasnachu Adnoddau fel carbon a nitrogen. Nid unig hyn, ond efo perthnasoedd ffwngaidd hwn, mae planhigion yn gallu bod yn fwy gwydn i straen fel clefydau a sychder. Y perthnasoedd amrywiol sydd gan ffyngau ag organebau eraill a’u hecosystemau fod yn ateb i rai o’n problemau amgylcheddol a hinsoddol. Er enghraifft, gall hybu perthnasoedd ffwngaidd yn cyfnerthu cnydau amaethyddol i frwydro yn erbyn y yn erbyn y cynnydd yn y defnydd o blaladdwyr, neu ar gyfer storio carbon. Ydy hon yn flwyddyn mhastio bosibl ar gyfer cyrff fwytho? Llawer ohonom ni dros Hydref diwethaf yn y DU yn wedi bod cwestiynu pam madarchen a chyrff fwytho eraill yn wedi bod mwy helaeth llynedd na arferol. Yn bersonol, roeddwn i’n rhyfeddu llynedd gan un o fy ngwarchodfa natur leol ym Mwynglawdd, lle ffeindiais i health mwy o fadarchen Russula, Amanita a Lactarius twng y mwsogl, sy’n ffurfio carped lliwgar ar y llawr coedwig. Mae llawer o rywun brwdfrydig ffwngaidd wedi cyfran hefyd ar gyfryngau cymdeithasol a grwpiau cymuned o rai darganfyddiadau prin a ddiddorol, yn ogystal â mae llawer o bobl wedi sylwi ar serge yn ddigonedd madarchen yn 2025. Mae’n llawer o ddamcaniaethau ynghylch pam mae hyn, a pha un ai’r blŵm ffwngaidd yn cysylltu i’r mhastio o goed a phlanhigion eraill, yr amodau hinsoddol ac amgylcheddol delfrydol, neu amalgamation. Er enghraifft, mae ffwng mel (Armillaria) wedi bod gweld hyd yn oed yn fwy cyffredin llynedd nag arfer twng grwpiau cymuned. Gall hyn bod achos yr haf hir a cras, sy’n pytio planhigion dan straen. Fel mae ffwng mel yn barasitig, mae ganddo fo botensial i ymelwa planhigion gwanedig o faetholion. Fodd bynnag, mae angen mwy data ac arbrofion ar hyn i gadarnhau p’un ai bod hyn yn achos mae pobl yn cadarnhau eu dyweddïad yn gweld ffyngau neu os mae’r digonedd gwir o fwng mel yn gadarnhaol. Mae’n llawer o enghraifft o ddarganfyddiadau fyngau newydd drosodd y DU yn 2025. Mae’r Candelabra Coral prin wedi cael darganfyddiadau yn llawer o leoedd newydd, fel yn y New Forest a rhannau eraill o’r DU. Mwy capiau cwyr prin ac archolladwy yn wedi bod cofnodi yng Ngogledd Cymru, yn enwedig yn lleoliadau ger Bangor. Ffeindiodd arolwg o 2024 bod rhywogaeth glaswelltir hon gellir dod o hyd i’r rhywogaethau glaswelltir hyn mewn lleoliadau hygyrch, fel glaswelltiroedd amwynder trefol. Y gydnabyddiaeth gynyddol o ffyngau a beth mae hyn yn ei olygu i chi Yn 2025, roedd o’n llawer o gamau ymlaen yn y byd o warchodaeth ffyngau. Roedd llynedd pan y IUCN Redlist yn wedi adnabod drosodd 1,000 rhywogaeth o fyngau yn fyd-eang, hefyd mae’n dadlennu bod tua dwy ran o ddeg mewn peryg o ddifodiant. Y bygythiadau byd-eang mwyaf yn cynnwys colli ac aflonyddwch cynefin, fel llannerch coedwig a dwysáu amaethyddol ar weirgloddiau. Rŵan mae’r bygythiadau yn fwy clir na erioed, mae gwyddonwyr a rhai brwdfrydig wedi dod i gilydd i frwydro o warchodaeth ffyngau. Gwelodd llynedd y dechrau o’r Network for Fungal Conservation (NFC), sy’n dylai helpu i arlwyo’r blociau adeiladu o’r Strategy for Fungal Conservation yn y TU gan ddod pontio mycoleg a pholisi. Mae hyn yn cyd-fynd yn dda efo’r cynhwysiad o fyngau yn y National… Read More »Blwyddyn dda o fyngau! Sut mae ffyngau wedi elwa efo polisi ac yn eu hamgylchedd yn 2025 - Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Rhagfyr 2026
Tra roedd digwyddiadau ac ymchwil yn arafwch cyn Nadolig, dechreuais i weithio gan ganolbwyntio ar fodlon o’r gwefan a darn byr o’r rhifyn diweddaraf o Gamewise. Hefyd dwi wedi dechrau i werthuso a threfnu’r gweddill fy amser ar leoliad yn y flwyddyn newydd. Ers y dechrau o dywydd gaeaf stormus hyn, llwyddes i antur o hyd o fy swyddfa gartref i gwrdd efo fy nhîm i ddeall a siarad â’r ymchwil gan Prof Mariecia Fraser… Read More »Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Rhagfyr 2026 - Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Tachwedd 2025
Mae mis hwn wedi bod yn ymwneud a mynd allan! Rydw i wedi cael llawer o gysylltiad efo disgyblion, yn ogystal â chyfleodd i roi ymglymu efo mwy gwaith ymarferol. Rydw I wedi bod yn parhau i feithrin fy sgiliau yn ystod y gwaith cartref drwy fapio data ysglyfaethu llwynog, safleoedd rhandiroedd a mwy. Trip Maes Adar Rhydwyr efo Disgyblion Prifysgol Bangor Er roedd o’n drip addysgol o ddisgyblion Prifysgol Bangor, rydw i wedi llawer… Read More »Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Tachwedd 2025 - Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Hydref 2025
Ar ôl llwyddo fy arholiad gyrru a chael car yn y dechrau’r mis, mae wedi caniatáu fi i antur allan i fwy digwyddiadau, yn ogystal â pharhau i weithio o gartref am brosiectau amrywiol. Digwyddiadau Ffair yrfaoedd Prifysgol Aberystwyth Gwnodd fy ffair yrfaoedd cyntaf efo’r ymddiriedolaeth yn ymarfer grêt i siarad efo disgyblion eraill am fy ngwaith efo’r ymddiriedolaeth hyd yn hyn a fy mhroses cais. Yn ffodus ymunodd Julieanne Quinlan a mi, a helpodd… Read More »Y Diweddaraf gan ein Myfyriwr – Hydref 2025 - Lleoliad Gwaith i Fyfyriwr gyda 2026/27
Bob blwyddyn mae’r GWCT yn croesawu myfyrwyr israddedig ar raddau ecoleg, cadwraeth a gwyddor data, gan gynnig cyfle cyffrous iddynt dreulio blwyddyn yn cymryd rhan mewn gwaith ymchwil pwysig yn ymwneud â chadwraeth gêm a bywyd gwyllt. Mae’r Lleoliad Gwaith hwn yng Nghymru yn gweithio ochr yn ochr â thîm GWCT Cymru ar brosiectau amrywiol. Mae gennym amrywiaeth o brosiectau sy’n cwmpasu llawer o wahanol rywogaethau a chynefinoedd. Bydd cyfleoedd i weithio ar nifer o’r… Read More »Lleoliad Gwaith i Fyfyriwr gyda 2026/27