Mae mis hwn wedi bod yn ymwneud a mynd allan! Rydw i wedi cael llawer o gysylltiad efo disgyblion, yn ogystal â chyfleodd i roi ymglymu efo mwy gwaith ymarferol. Rydw I wedi bod yn parhau i feithrin fy sgiliau yn ystod y gwaith cartref drwy fapio data ysglyfaethu llwynog, safleoedd rhandiroedd a mwy.
Trip Maes Adar Rhydwyr efo Disgyblion Prifysgol Bangor
Er roedd o’n drip addysgol o ddisgyblion Prifysgol Bangor, rydw i wedi llawer i ddysgu am adnabyddiaeth adar rhydwyr.
Ers dydy addysg gefndirol ddim wedi arbenigo yn adareg, roedd o’n ddiddorol i ddysgu mwy am adar rhydwyr a bod yn fedrus i adnabod nhw mewn person. Rydw I wedi treulio cwpl o ddyddiau cyn y trip i drio i gyfarwyddo fy hun efo rhai o rywogaethau rhydwyr cyffredin. Gwnaethodd adnabyddiaeth ar y maes llawer haws, a helpodd fi i siarad â disgyblion Bangor.
Oherwydd yr help o Julieanne a Katie, roedden ni medrus i smotio ac adnabod rhywogaethau fel gylfinir, cornchwiglod, pioden y môr a chrëyr bach, i enwi cwpl. Roedd o’n grêt i gwyned am ddisgyblion sy’n wedi cyfarwyddo iawn efo adnabyddiaeth adar, yn ogystal â chlywed am yr hanes o’r safleoedd yr ymwelwyd â nhw, fel RSPB Conwy a Phen Morfa.
‘Canfod y Cydbwysedd – Ffermio gyda chynllun natur’ gyda Ian Coghill a Steve Dobbin
Ar nos Iau, gwneuthum y siwrnai i Loppington, ger Amwythig, ar gyfer sgwrs yn y dafarn leol.
Dechreuodd yr hwyr gyda Steve Dobbin o Natural England a’i waith gyda phryfedwyr sy’n nythu ar y ddaear, fel y Gylfinir. Esboniodd fod rheoli ysglyfaethwyr wedi bod yn hanfodol i hybu adar ifanc llwyddiannus, ochr yn ochr â ffensys trydan a gwaith arall, yn debyg i brosiectau Curlew Connections y GWCT.
Yn ddiweddarach, cyflwynodd Ian Coghill ei hun, mynegodd ei farn ac atebodd gwestiynau ar bynciau perthnasol i’r amgylchedd a materion gwledig. Roedd ei brofiad helaeth, ei deimladau a’i farn yn glir o’i sgwrs, ac mae’n amlwg eu bod yn dal i fod yn berthnasol gan fod llawer o brosiectau cadwraeth yn parhau i anwybyddu un o’r prosesau allweddol mewn cadwraeth, ochr yn ochr â chynefinoedd ac adnoddau, sef ysglyfaethu. Soniodd Ian hefyd am ei brofiadau gyda’r GWCT, yn ogystal â’i bryderon ynghylch perchnogaeth cefn gwlad yn y DU gan sefydliadau yn hytrach na phobl leol. Roeddwn i’n dueddol o gytuno â’r safbwyntiau hyn, gan fy mod yn gallu uniaethu â llawer o’i syniadau, yn enwedig y rhai oedd yn pwysleisio pwysigrwydd seilio cadwraeth natur yn y DU ar ymchwil a gynhaliwyd yn y DU, yn hytrach nag ar ymchwil ecolegol byd-eang. Er ei bod yn bwysig edrych ar waith cadwraeth ar draws y byd i werthuso prosesau ac egwyddorion ecolegol, mae Ian a minnau’n cytuno mai ymchwil a threftadaeth hanesyddol sy’n seiliedig yn y DU yw’r hyn sy’n fwyaf perthnasol i gadwraeth yn y DU.
Hyfforddiadol Cymorth Cyntaf
Er gwaethaf y bwrw glaw yn Llanrwst, cefais fy nghlymu i mewn efo fy nghwrs hyfforddiadol cymorth cyntaf. Roedd y dydd yn llenwi efo llawer o wybodaeth am y cyfarpar, cyflenwad a sgiliau fy mod i’n rhaid o fod person cymorth cyntaf. Roedd y cwrs hwn yn amser hir yn dod i mi, oherwydd er hynny cael profiad gwaith maes ac mewn grŵp, dydw i erioed wedi cwblhau cwrs hyfforddiadol cymorth cyntaf yn hollol. Cynnodd y cwrs hefyd o brofiadau ymarferol i gymhwyso’r hyn a ddysgais o’r sgyrsiau. Er hynny’r cwrs hwn yn hanfodol o fy swydd, sylweddolais i allai pawb elwa o hyfforddiadol cymorth cyntaf, fel gallai sefyllfaoedd sy’n ceisio person cymorth cyntaf yn digwydd yn aml du allan o amgylcheddau gwaith y tu allan.
Ymweliad Prosiect Allerton
Er hynny roedd o’n daith hir o Wrecsam, roedd y Prosiect Allerton yn y cyfle perffaith i gynnydd brofiadau ymarferol a siarad ar dîm yna am y posibilrwydd o geisio gwybodaeth a thechnegau yn Loddington I ddefnyddio efo’r tîm Cymreig, fel y Cod Carbon Gwrychoedd (Hedgerow Carbon Code) a dulliau profi pridd gwahanol.
Dydd Iau – Taith gwrychoedd
Unwaith i mi gyrraedd, roedd y gweithgaredd cyntaf yn daith gwrychoedd o Jobe Burnham, yn cynnwys dangos i mi’r prosiect o gwmpas yn hollol a’i waith ar ddatblygu a gwella goruchwyliaeth gwrychoedd. Dysgais I am yr elfennau gwahanol sy’n gwneud gwrychoedd amrywiol ac arwyddocaol ecolegol, a’r effaith cadarnhaol y gall drensio a thorri a gosod gwrychoedd eu cael.
Ar ôl y daith, rhoddwyd i mi ddigwydd i osod Gwrych fy hun. Gwelais I Jobe yn weindio’r helygen o gwmpas y teisi a malu’r ceinciau yn y Gwrych, fel yr helygen blaguro a pherthi allan. Gobeithio bydd yr adar can yn mwynhau eu cynefin newydd!
Dydd Gwener – Profi Pridd a Gwaith Labordy
Roedd y dydd Gwener yn ddechrau efo casglu samplau dwr o’r prosiect yn bartneriaeth efo Syngenta, I edrych am dwr ffo nitrad fel dangoswr o iechyd pridd.
Arweiniodd y profiad hwn fi hefyd at weld un o’r trapiau gwyfynod ar waith (fel y dangosir yn y tywydd stormus).
Roedd y cyfleusterau lab yn Allerton yn bwysig i weld mewn person, yn enwedig pan ystyried y tîm Cymreig yn edrych i anfon samplau pridd i lab Allerton I brofi ansawdd ac amrywiaeth infertebrat o brosiectau fel yr INRS a Rhandir Ffyniannus.
Yn y prynhawn, helpais i ridyllu profi pridd o faes amrywiol o gwmpas y prosiect o fater organig pridd (Soil Organic Matter).
Dydd Sadwrn – Rhandir
Mae Will Everitt, un o’r disgybl lleoliad yn Allerton, yn wedi dechrau clirio’r rhandir cymuned yn Loddington. Gwelais I ei waith ar ddydd Sadwrn, lle adeiladon ni bin compost o wely gwellt hen. Dangosodd Will I mi pa mae’n bosib ailddefnyddio ac ailgylchu’r hyn sydd eisoes ar gael o’r budd o randir. Rydw I wedi’i chymryd allan neges hwn efo fi i ddefnyddio o’r prosiect ‘Rhandir Ffyniannus’ I gynilo’r gyllideb ac ar gyfer y cynaladwyedd o’r prosiect.
Ffair yrfaoedd – Prifysgol Bangor
Dangosodd y disgyblion a fynychodd ddiddordeb ynom ni, ac roedd gen i a’r tîm rhai sgyrsiau diddorol efo llawer. Rydyn ni’n gobeithio i weld a chlywed o lawer o ddisgyblion hyn, fel rydyn ni’n archwilio posibiliadau i groeso disgyblion i gymryd rhan yn ein hymchwil a gwaith.
Ceisiadau Rhandir Ffyniannus
Ar yr un diwrnod â’r ffair yrfa, roedd Kaylee yn cyflwyno ein cais am gyllid o ein prosiect newydd, Rhandir Ffyniannus, lle rydyn ni’n gobeithio i annog natur a’r addysg iaith Cymraeg yn lleoliadau cymuned rhandir o gwmpas Caerdydd. Byddai’r prosiect yn anelu i wthio bioamrywiaeth yn lleoliadau rhandir hefyd, a ddylai helpu garddwyr hybu’r manteision anhygoel mae rhandiroedd yn cynnig i bobl a bywyd gwyllt i gynghorau a llywodraeth, ochr yn ochr yr help o ein tîm. Fy ngolwg ehangach efo’r prosiect ydy gwarchod a datblygu rhandiroedd i ganiatáu nhw i ffynnu efo bywyd gwyllt a chymunedau.
Ffair Gaeaf
Profais i fy ffair amaethyddol yn hollol cyntaf trwy’r diwedd y mis, efo’r stondin GWCT yn yr adeilad Lantra yn y ffair gaeaf. Fe helpodd bod yn rhan o redeg y stondin i’m cyflwyno’n raddol i’r Gymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru a pam y digwyddiadau yn mor bwysig o bobl a chymunedau yng Nghymru.