{"id":562,"date":"2022-06-25T19:47:20","date_gmt":"2022-06-25T18:47:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gwct.wales\/?page_id=562"},"modified":"2024-11-19T16:47:20","modified_gmt":"2024-11-19T16:47:20","slug":"gareth-wyn-jones","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.gwct.wales\/cy\/case-studies\/gareth-wyn-jones\/","title":{"rendered":"Gareth Wyn Jones"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Yn 2006 sefydlodd Gareth Wyn Jones a 22 o ffermwyr defaid cyfagos iddo ym mynyddoedd y Carneddau y gymdeithas bori gyntaf erioed yn y DU gyda chefnogaeth Parc Cenedlaethol Eryri, yr UE a Chyngor Cefn Gwlad Cymru. Y syniad oedd addasu nifer y defaid ar y bryn gan gadw cadwraeth mewn cof er mwyn rhoi cyfle i gynefinoedd a bywyd gwyllt y tir uchel i adfer. Mae cadw heidiau oddi ar y mynyddoedd yn y gaeaf wedi arwain at welliant enfawr i’r mawndiroedd, ei fioamrywiaeth a faint o garbon y gall ei amsugno. Ond nid dim ond gorbori sy\u2019n cael effaith negyddol, roedd rhai ardaloedd heb eu pori yn llawn wedi gordyfu. Mae gwartheg, defaid a merlod y Carneddau a reolir gan y ffermwyr, yn chwarae rhan bwysig yn iechyd y pridd, gan adfywio planhigion prin a chynyddu bywyd pryfed sy’n hanfodol i gynnal poblogaethau adar gan gynnwys y fr\u00e2n goesgoch prin. Dywedodd Gareth, fferm Tyn Llwyfan, ger Llanfairfechan, Gwynedd, \u201cBuaswn yn croesawu gweinidogion Llywodraeth Cymru i ymweld \u00e2\u2019r Carneddau, er mwyn gweld bod y cynefinoedd wedi newid er gwell, a sut rydym yn rheoli gwahanol ardaloedd, ac yn penderfynu bod digon o anifeiliaid pori mewn un llecyn neu ychydig yn ormod o ddefaid ar lecyn arall.”<\/p>\n\n\n\n

Y ogystal \u00e2 gwelliannau i gynefinoedd, mae\u2019r gymdeithas pori yn ariannu\u2019r gwaith o reoli\u2019r llwynogod ar y mynydd, sydd wedi arwain at gynnydd yn nifer yr ysgyfarnogod ac adar prin sy\u2019n nythu ar y ddaear, fel y gylfinir a\u2019r rugiar ddu.<\/p>\n\n\n\n

Credai Gareth er mwyn i gynlluniau amaeth-amgylcheddol weithio yn y dyfodol, ei bod yn hanfodol bod ffermwyr yn cael iawndal am golli incwm a bod polis\u00efau yn cymryd i ystyried y ffaith bod pob fferm yn wahanol. Mae’n angerddol bod gan dda byw rhan hanfodol i’w chwarae o hyd o ran sicrhau dau ganlyniad a ddaw law yn llaw, o ran cynhyrchu bwyd a chefn gwlad iachach. Dywedodd, \u201cMae llawer o bwysau gan amgylcheddwyr i atal ffermio da byw ac rwy’n credu ei fod yn anghywir. Mae gwartheg yn flaenoriaeth i iechyd a ffrwythlondeb ein pridd yn ogystal \u00e2 rhoi protein o’r ansawdd gorau i ni, ac o ddefaid mae gwl\u00e2n yn fonws y dylem fod yn gwneud llawer mwy o ddefnydd ohono.”<\/p>\n\n\n\n

Ei neges i lunwyr polisi yw gwrando ar y Gweithwyr Cadwraethol ar lawr gwlad. Dywedodd, \u201cSiaradwch \u00e2 ffermwyr yn unigol er mwyn darganfod y ffordd orau i wario arian trethdalwyr i ddiogelu\u2019r amgylchedd a chynhyrchu bwyd fforddiadwy. Rydym ar drobwynt anferthol, mae am fod yn anodd, ond mae’n rhaid ei wneud yn iawn.”<\/p>\n\n\n\n

\n