{"id":555,"date":"2022-06-25T19:44:50","date_gmt":"2022-06-25T18:44:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gwct.wales\/?page_id=555"},"modified":"2024-11-19T16:47:41","modified_gmt":"2024-11-19T16:47:41","slug":"sam-kenyon","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.gwct.wales\/cy\/case-studies\/sam-kenyon\/","title":{"rendered":"Sam Kenyon"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Mae Sam Kenyon wedi bod yn ffermio’n adfywiol ar ei fferm gyda\u2019i g\u0175r yng Ngogledd Cymru ers 2020. Gan ganolbwyntio ar iechyd pridd, mae wedi cyflwyno gwyndwn llysieuol yn Fferm Glanllyn, Llanelwy, Sir Ddinbych fel ffordd naturiol o sefydlogi nitrogen yn y pridd, gan osgoi defnyddio gwrtaith cemegol a gwella iechyd ei haid fach o 90 o ddefaid croesryw Cymreig.<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd, \u201cMae’r gwyndwn llysieuol yn stwff anhygoel. I ddechrau nid oedd gan y defaid ddiddordeb yn y sicori, ond erbyn diwedd yr haf roeddynt yn ei fwyta, a dim ond ambell un sydd wedi gorfod derbyn triniaeth ar gyfer llyngyr am y tro cyntaf mewn blwyddyn. Mae rhai yn edrych ar daenlen er mwyn sicrhau bod popeth yn iawn, rwy\u2019n edrych ar garthion y defaid er mwyn gwirio iechyd y da byw, a gweld os oes pryfed sy\u2019n dibynnu ar y carthion hyn. Os ydych chi\u2019n rhoi gormod o driniaeth ar gyfer llyngyr i\u2019r anifeiliaid, bydd yn lladd nifer o anifeiliaid di-asgwrn-cefn pwysig sy\u2019n byw yn y carthion a\u2019r pridd.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Yn ychwanegol i\u2019r gwyndwn llysieuol, lledaenir gwrtaith naturiol gan yr ieir, wrth symud cytiau\u2019r ieir bob dydd, gan sicrhau bod eu tail yn gwasgaru ar draws y cae. Rheoli\u2019r chwyn gan eifr br\u00eed deuol Sam, a allai waredu blodau asgell o gae, ac felly yn eu hatal rhag taflu eu hadau. Dywedodd, \u201cGwyddwn fod popeth sy\u2019n byw yng ngwe fwyd y pridd yn elwa o\u2019r ffaith nad oes gwrtaith synthetig na phlaladdwyr. Mae gweld y gwyndwn yn llawn peillwyr yn ystod yr haf yn werth chweil, rydych yn teimlo eich bod yn gwneud rhywbeth yn iawn, sydd hefyd yn dda i iechyd meddwl.”<\/p>\n\n\n\n

Mae lliniaru colli pridd i\u2019r Afon Elwy, sy\u2019n rhedeg drwy\u2019r fferm, wedi bod yr un mor llwyddiannus. Mae ymyl byffer wedi ei ffensio ar hyd y cwrs d\u0175r, ble yr oedd caeau yn arfer cael eu haredig i ymyl yr afon, gan achosi ymyl yr afon i gwympo yn ystod fflachlifogydd. Er mwyn cryfhau’r ymylon ym mhellach, maent wedi eu crafu\u2019n \u00f4l i ongl o 30% gan gladdu prysgoed helyg yn ochr yr afon. Mae\u2019r coed helyg yn tyfu o\u2019r boncyff ac o ganlyniad bydd y gwreiddiau yn cynnal y pridd rhag llithro i\u2019r afon. Dywedodd Sam, \u201cMae wedi gweithio\u2019n wych, mae fel petai natur yn ceisio datrys ei phroblemau ei hun ac mae ffermio confensiynol yn trio rhoi stop i hynny. Pan wnaethom ffensio\u2019r afon a gadael iddo adfer mewn modd naturiol yr ochr arall i\u2019r ffens, dychwelodd amrywiaeth mawr o blanhigion a oedd wedi bod yn segur yn y pridd.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Mae Sam yn gwerthu ei chig oen a gafr, a gaiff eu pori ar ei thir, i gwsmeriaid lleol trwy ei chynllun bocsys cig, ac felly yn torri \u00f4l troed carbon y broses dosbarthu. Wrth edrych i\u2019r dyfodol, mae hi\u2019n gobeithio adfer adfeilion fferm yn ystafell ddosbarth er mwyn croesawu plant i ymweld \u00e2\u2019r fferm er mwyn iddynt gysylltu \u00e2 byd natur a dysgu am ffermio atgynhyrchiol. Dywedodd, \u201cGallwch wastraffu llawer o arian yn trio brwydro yn erbyn natur, yn fy meddwl i, mae\u2019n well gweithio gyda hi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n